เสขิยธรรม ฉบับที่ ๖๔
เมษายน - มิถุนายน ๒๕๔๘

วีรวรรณ อินทะกนก

แรงบันดาลใจที่ทำให้เอ๋อยากจะเขียนบทความในเรื่องนี้ มาจากเพลง ๆ หนึ่งที่เอ๋ชื่นชอบในเนื้อหามากเป็นพิเศษ เหตุผลนะเหรอ ถ้าคุณเป็นคนที่ให้คุณค่ากับความงามภายในมากกว่าความงามภายนอก คุณจะเข้าใจว่าข้อความในเพลงนี้มันสอนอะไรเรา และมันสามารถเชื่อมโยงกับอะไรได้บ้าง บางทีมันคงตอบคำถามบางคำถามที่ผู้เขียนสงสัยมาตลอดได้ว่า... ทำไมเราถึงไม่เคยมองเห็นความน่าเกลียดในความรัก ? ทำไมเราถึงรักคนคนหนึ่งได้มากมายทั้งที่เขาไม่มีอะไรดีเลยในสายตาคนอื่น ? หรือ ทำไมคนเรายังรักกันได้แม้คนนั้นจะพิการ เป็นอัมพาต หรือ ป่วยร้ายแรง ? เพราะถึงอย่างไรสิ่งเหล่านี้มันก็เป็นแค่เนื้อหนังมังสาที่ไม่มีความคงทน เอ๋คิดว่าคนที่มีรักจะมองเห็นถึงความงามที่สูงส่งและมั่นคงอยู่ภายใน ความรักจึงเป็นการเอาชนะเนื้อหนังมังสา และเอาชนะความเปลี่ยนแปลงของโลกซึ่งรวมถึงความตายด้วย ส่วนหนึ่งของเนื้อเพลงนั้นกล่าวไว้ว่า

You can buy your hair if it won’t grow.
You can fix your nose if he says so.
You can buy all the make up that man can make.
But if you can’t look inside you
Find out who am I too.....

“คุณซื้อวิกมาใส่ได้ถ้าหัวล้าน
หรือจะเสริมดั้งเพื่อผู้ชายที่คุณบูชา
กวาดซื้อเครื่องสำอางให้หมดทั้งโลกสิ
ถ้ามันทำให้คุณรู้จักคุณค่าความงาม
ในวิญญาณของตนเอง”

Unpretty โดย TLC

          เนื้อหาในเพลงนี้มันทำใหเอ๋นึกถึงเวลาที่คนเรามีความรัก ย่อมเห็นสิ่งต่าง ๆ ในโลกนี้สวยงามกว่าเดิม แต่ปัญหามันอยู่ตรงที่ว่ามันเป็นความงามประเภทไหนระหว่างภายในกับภายนอก ระหว่างความงามชั่วคราวกับความงามที่ถาวร เพลโตอธิบาย ความงามว่าอยู่ในโลกแห่งแบบ (world of Form/Idea) ซึ่งมันเป็นภาวะที่อยู่เหนือโลกของเรา (โลกของผัสสะ) เพราะสิ่งที่อยู่ในโลกของเรามันเป็นเพียงมายา ไม่มีอยู่จริง การที่สิ่งต่าง ๆ ในโลกมีอยู่เพราะมันมีส่วนร่วมในโลกของแบบ (they are real only because they participate in the Forms) ความงามที่แท้จริงของเพลโต้คือความงามที่สมบูรณ์แบบ มีเอกภาพและมีความคงทนถาวรไม่มีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ทั้งสิ้น

          ปรัชญาความงามตามแนวของเพลโต้ สอนให้เอ๋รู้ว่าการที่เราจะเข้าถึงความงามที่แท้จริงได้นั้น เราต้องมีประสบการณ์ของความรักเสียก่อน เพราะการมีความรักนั้นอาจพูดได้ว่า มันเป็นความสวยงามที่เกิดขึ้นกับชีวิตของเรา เราจะรู้จักความงามโดยผ่านความงามที่มีอยู่ในสิ่งที่อยู่ในโลก อย่างเช่น เรารู้ถึงความงามของผู้อื่น ก็เพราะ เราสัมผัส หรือ จับความรู้สึกของความงามในชั่วขณะนั้นของคนที่เรารัก ว่ามันมีส่วนร่วมกับมโนคติของความงาม ที่เหนือขึ้นไป กว่าความงามของกาย “physical beauty” มันคือ ความงามของจิตวิญญาณ “spiritual beauty” โดยในการแสวงหาความรักอันบริสุทธิ์นี้เราจะค่อย ๆ พาตัวเองขึ้นจากโลกียะไปสู่โลกแห่งอุดมคติ ไปสู่ความรักของจิตวิญญาณ และไปสู่ “Heaven Beauty in Gods” อันเป็นความปีติสูงสุด ผู้ที่ไต่ขึ้นมาถึงขั้นนี้ได้ก็ด้วยความช่วยเหลือของความรัก เขาก็จะเริ่มสังเกตเห็นว่า ความงามที่แท้จริงนั้นอยู่ไม่ไกลจากเขานัก เป้าหมายสูงสุดที่แท้จริงในการรักคนอื่นนั้น ไม่ใช่เพื่อที่จะเอาชนะหัวใจเขาหรอก แต่มันเป็นไปเพื่อให้จิตวิญญาณเราเข้าถึงความงามที่แท้จริงต่างหาก ฉะนั้น เรื่องของความงามนี้ก็เหมือนในเรื่องของความรักนั่นแหละ เวลาที่เราตกหลุมรักใครสักคน รักอย่างแท้จริง รักอย่างที่ไม่ได้มองแค่ภายนอก แต่มองเห็นถึงความงดงามภายในของเขาอันได้แก่ “The gentle wit” และ “virtuous mind” และเรารักเขาเพราะเขาเป็น “a copy of the ideal form of beauty”

          จากการศึกษาความงามตามแนวคิดของเพลโต้ ทำให้เอ๋ได้ข้อคิดว่า ความงามที่แท้จริงนั้นมาจากโลกของแบบ มันไม่ใช่เป็นความงามในชั่วขณะหนึ่งหรือเฉพาะในสถานที่หนึ่ง แต่ในเวลาอื่นหรือในสถานที่อื่นกลับเป็นสิ่งน่าเกลียดไป แต่มันเป็นความงามที่คงอยู่ชั่วนิรันดร์ แม้ว่าร่างกายของคนนั้นจะดับไป หรือแม้ว่าเราจะจากกันแต่ความงามที่เกิดจากความรัก ครั้งหนึ่งมันเคยงดงามในใจอย่างไรมันจะคงอยู่อย่างนั้นไม่เปลี่ยนแปลง บทสรุปสำหรับเอ๋ก็คือ เราจะมามัวกังวลกับความงามภายนอกทำไม ถ้าเราทำให้คนที่เรารักมองเห็นถึงความงามที่แท้จริง (ภายใน) ของเราไม่ได้ ซึ่งถือว่ามันเป็นสิ่งที่เราควรทำมากกว่าเสียอีก แต่สิ่งที่ร้ายแรงที่สุดก็คือ แม้แต่ตัวของเราเอง ก็ยังไม่เคยค้นพบความงามที่มีอยู่ภายในนั้น........

          ...........แล้วคุณคิดว่าไง? ..